VỚI SỰ CỐNG HIẾN KHÔNG MỆT MỎI CỦA MÌNH CHO NỀN NGHỆ THUẬT TRANH THÊU NƯỚC NHÀ, NGHỆ NHÂN NGUYỄN THỊ HỮU HẠNH ĐÃ ĐƯỢC NHÀ NƯỚC TRAO TẶNG RẤT NHIỀU GIẢI THƯỞNG CAO QUÝ. BÊN CẠNH ĐÓ BÀ CÒN NHẬN ĐƯỢC MỘT BỨC TÂM THƯ CỦA TỔNG THỐNG PHÁP.
Từ một tấm ảnh chân dung Tổng thống Pháp đăng trên báo, bà đã phóng tác lại và thêu gấp rút trong vòng một tháng. Hơn 3 năm, bà nhận được một bức thư đặc biệt và nhiều ý nghĩa của ngài Tổng thống Pháp Jacques Chirac.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Hữu Hạnh sinh năm 1959 tại TP.Đà Lạt, mảnh đất ít nhiều phụ nữ đều biết thêu thùa. Trước đây, ông ngoại bà từng thuê thầy về dạy thêu cho các nữ nhi trong nhà và bà đã may mắn được truyền nghề lại. Thêu thùa đã trở thành cái nghiệp đưa bà đến nghệ thuật thêu tay truyền thống và gắn kết cuộc đời cùng nhiều mảnh đời bất hạnh.
Nghệ nhân Nguyễn Thị Hữu Hạnh đang dạy nghề cho các trẻ em nghèo khuyết tật tại trung tâm của mình
Giữ "hồn dân tộc" qua cây kim, sợi chỉ
Cơ sở trưng bày tranh thêu tay của bà Hữu Hạnh tại số 10 Trương Công Định, TP.Đà Lạt, Lâm Đồng. Bà Hạnh kể, ngay từ thuở nhỏ bà đã thích nghề thêu. Năm 12 tuổi, bà đã biết thêu những mẫu khăn, gối, bảng tên... phụ mẹ kiếm tiền mua gạo. Hoàn cảnh nhà nghèo, một người anh bị tật nguyền, bà sớm phải rời bỏ trường học, cùng gia đình bôn ba vào Sài Gòn kiếm sống bằng nghề thêu áo dài.
Bà chia sẻ: "Lúc đó, cuộc sống khó khăn lắm, nhiều năm liền tôi chỉ có một bộ quần áo màu đen và chiếc xe đạp bên căn nhà nhỏ mướn ở khu chợ Vườn Chuối. Cả gia đình làm việc cật lực mới đủ ăn. Niềm an ủi và hạnh phúc lớn lao của tôi là được gần bên mẹ, được bao bọc trong tình yêu với gia đình".
Vốn chăm chỉ chịu khó làm việc nên bà nhanh chóng trở thành xã viên, rồi kỹ thuật viên thêu tranh tại các hợp tác xã mà thời đó chuyên thêu khăn bàn xuất khẩu sang Đông Âu.
Khi đã có 30 bức tranh thêu làm vốn liếng, năm 1985, bà Hạnh quyết định thành lập tổ thêu tại nhà để làm hàng xuất khẩu (chủ yếu thêu drap trải giường, khăn bàn) cho Đông Âu và gia công một số mặt hàng khác cho Nhật Bản, Hàn Quốc. Rồi có những lúc nghề thêu tưởng như tàn lụi, vì thiếu đầu ra, nhân công rẻ, nhiều người đã phải bỏ nghề, bà Hạnh lại lặn lội chạy ngược xuôi khắp nơi, ra nước ngoài tìm thị trường giới thiệu tranh thêu của mình.
Đến năm 1991, Liên hiệp Hợp tác xã Việt Nam tổ chức triển lãm sản phẩm của các làng nghề trong cả nước. Lúc đó, sản phẩm của bà được chọn đưa ra Hà Nội tham dự triển lãm. Tại buổi triển lãm, tranh thêu Hữu Hạnh đã thu hút được rất nhiều người quan tâm và đặc biệt bà đã bán được một bức với giá bảy chỉ vàng. "Mình cầm vàng mà cứ ngỡ trong mơ. Suốt hai năm sau đó, mình không dám tiêu xài số vàng vì sợ nhỡ đâu người mua tìm đến đòi trả bức tranh và lấy lại vàng", bà Hạnh kể lại.
Từ nhỏ bà đã được học căn bản về hội họa, cùng với năng khiếu "trời cho" nên bà vừa là họa sĩ, vừa là thợ thêu. Những lúc rảnh, bà lang thang khắp phố phường, núi đồi Đà Lạt để ghi lại (chụp hình và vẽ) những chuyển động của đời sống con người, của tự nhiên hay những phong cảnh đẹp làm cảm hứng sáng tác. Vì vậy, người thưởng lãm rất dễ nhận ra tranh thêu Hữu Hạnh, bởi đằng sau mỗi tác phẩm luôn ẩn hiện bóng dáng của thành phố và con người Đà Lạt với sương mù lãng đãng, những đồi thông trập trùng, làng quê thanh bình, những tà áo dài nón lá, rồi thác hồ, hoa cỏ...
Nhờ kỹ thuật điêu luyện, cách phối màu tự nhiên, tranh Hữu Hạnh thể hiện nét độc đáo riêng với màu sắc, hình ảnh sống động như thật. Chính vì vậy, tranh thêu Hữu Hạnh đã được đông đảo công chúng trong và ngoài nước biết đến, hiện đã có mặt tại Hà Nội, Đà Lạt và TP.HCM và nhiều thị trường khác như Mỹ, Pháp, Hàn Quốc, Nhật Bản...
Bức tranh giúp bà Hạnh đạt giải "Bàn tay vàng" năm 1997